Điện mặt trời mái nhà có thể dùng để góp phần sạc ô tô điện, nhưng tấm pin không cấp điện thẳng vào xe. Điện đi qua biến tần và hệ thống điện của nhà; xe nhận điện từ bộ sạc phù hợp. Phần năng lượng mặt trời sử dụng được phụ thuộc xe cắm sạc vào lúc nào, công suất phát tại thời điểm đó, tải đang dùng trong nhà và cách bộ sạc điều chỉnh công suất.
Truyền Sángtruyensang.vn
Có nắng không đồng nghĩa toàn bộ điện sạc đến từ mái nhà
Khi nhà đang dùng máy lạnh, bếp hoặc thiết bị khác, chỉ phần điện mặt trời còn dư mới có thể đóng góp cho xe. Nếu bộ sạc cần nhiều hơn mức đang dư, lưới điện có thể bù phần thiếu. Vì vậy, công suất danh định của giàn pin không có nghĩa xe luôn được sạc hoàn toàn bằng năng lượng mặt trời.
Sản lượng còn thay đổi theo thời tiết, bóng che, hướng mái, nhiệt độ và tình trạng hệ thống. Một ngày nắng đẹp không đại diện cho cả tháng. Muốn dự tính sát hơn, cần xem biểu đồ phát điện theo giờ và lịch xe có mặt ở nhà, không chỉ tổng số kWh trên hóa đơn.
Ba dữ liệu cần có trước khi tính
- Nhu cầu đi lại: số km trung bình mỗi ngày hoặc mỗi tuần và mức tiêu thụ điện thực tế của xe.
- Thời gian cắm sạc: xe ở nhà ban ngày hay chỉ về vào buổi tối; có thể dời lịch sạc sang khung giờ có nắng không.
- Hồ sơ phụ tải: điện mặt trời phát theo giờ, tải nền của ngôi nhà và công suất bộ sạc dự kiến.
Hãy dùng dữ liệu của chính xe và ngôi nhà. Không nên sao chép một cấu hình trên mạng vì hai gia đình có cùng hóa đơn tháng vẫn có thể dùng điện vào các khung giờ rất khác nhau. Nếu chưa có điện mặt trời, hóa đơn 12 tháng, ảnh mái và dự kiến lịch sạc là bộ dữ liệu khởi đầu hữu ích.
Có bắt buộc phải mua pin lưu trữ?
Không bắt buộc nếu xe thường được cắm sạc vào ban ngày và có thể điều chỉnh tốc độ sạc theo phần điện mặt trời đang dư. Pin lưu trữ trở nên đáng cân nhắc khi muốn chuyển điện từ ban ngày sang buổi tối, duy trì một số tải khi mất điện hoặc tối ưu theo biểu giá. Nhưng pin làm tăng chi phí và có giới hạn công suất, dung lượng, chu kỳ sử dụng; cần tính theo nhu cầu thay vì mặc định “có xe điện là phải có pin”.
Trang hướng dẫn của Chính phủ Australia cho biết bộ sạc thông minh có thể tự động ưu tiên sạc khi điện rẻ hoặc khi điện mặt trời mái nhà đang dư. Đây là nguyên tắc tham khảo; khả năng tương thích phải được xác nhận theo xe, bộ sạc, biến tần và hệ thống điện tại công trình.
Bộ sạc và hệ điện phải được kiểm tra riêng
Trước khi chọn bộ sạc, cần xem nguồn một pha hay ba pha, công suất cho phép, dây dẫn, thiết bị bảo vệ, tiếp địa và vị trí đỗ xe. Không dùng ổ cắm, dây nối hoặc adapter không được nhà sản xuất xe và bộ sạc cho phép. Việc lắp mạch sạc cố định nên do người có chuyên môn thực hiện, kiểm tra khả năng mang tải và bảo vệ điện.
Nếu muốn sạc theo điện mặt trời dư, hãy hỏi rõ bộ sạc có hỗ trợ đo dòng hai chiều, điều khiển theo công suất dư hoặc tích hợp với biến tần hay không. Câu “sạc thông minh” trên quảng cáo chưa đủ; cần mã thiết bị, sơ đồ kết nối, điều kiện bảo hành và chức năng thực tế trong ứng dụng.
Cách so báo giá để tránh mua thừa
Một báo giá rõ nên tách tấm pin, biến tần, khung, tủ bảo vệ, đo đếm, bộ sạc xe, dây dẫn, công thi công và phần mềm có phí nếu có. Yêu cầu người tư vấn mô phỏng ít nhất hai tình huống: sạc chủ yếu ban ngày không pin lưu trữ và sạc buổi tối có pin. So sánh lượng điện dự kiến lấy từ lưới, công suất sạc và chi phí đầu tư; không chỉ so tổng giá.
Bạn có thể xem nhóm thiết bị điện mặt trời mái nhà tại Đà Nẵng đang được giới thiệu tại Truyền Sáng. Để được đối chiếu đúng cấu hình, hãy chuẩn bị hóa đơn điện, ảnh mái, model xe, thông số bộ sạc và giờ xe thường ở nhà.
Kết luận
Điện mặt trời có thể giảm phần điện lưới dùng để sạc xe khi thời điểm phát và thời điểm sạc trùng nhau. Muốn biết có đáng đầu tư hay không, hãy tính bằng kWh theo giờ, không lấy mỗi công suất kWp của giàn pin. Pin lưu trữ là một lựa chọn, không phải điều kiện bắt buộc cho mọi gia đình.
Nguồn tham khảo: energy.gov.au – How to charge your electric vehicle; Solar for households.