Lắp tấm pin mặt trời có làm mái nhà nóng hơn không? Không thể kết luận chỉ bằng cảm giác. Tấm pin hấp thụ bức xạ và bản thân nó nóng lên khi có nắng, nhưng đồng thời che nắng trực tiếp cho phần mái bên dưới. Khoảng hở thông gió, kiểu mái, màu mái, lớp cách nhiệt và cách bố trí khung quyết định nhiệt truyền vào nhà nhiều hay ít.
Truyền Sángtruyensang.vn
Vì sao tấm pin nóng nhưng phòng bên dưới chưa chắc nóng hơn?
Tấm quang điện chuyển một phần năng lượng ánh sáng thành điện, phần còn lại trở thành nhiệt. Vì thế bề mặt tấm pin có thể nóng hơn không khí xung quanh. Tuy nhiên, tấm pin nằm phía trên mái cũng tạo bóng che, làm mái không nhận bức xạ trực tiếp như vùng để trống. Không khí đi qua khoảng hở giữa tấm pin và mái mang bớt nhiệt ra ngoài.
Một nghiên cứu thực nghiệm của Đại học California San Diego về truyền nhiệt qua mái có lắp pin cho thấy mảng pin có thể làm giảm lượng nhiệt đi vào công trình vào ban ngày trong cấu hình được khảo sát. Kết quả đó không có nghĩa mọi ngôi nhà đều mát giống nhau; vật liệu mái, cách lắp, tốc độ gió và thời tiết khác nhau sẽ cho kết quả khác.
Khoảng hở dưới tấm pin có ý nghĩa gì?
Nếu tấm pin được ép quá sát mái, không khí nóng khó thoát và việc vệ sinh, kiểm tra dây dẫn cũng bất tiện. Nếu khung quá cao hoặc bố trí không đúng, tải gió và yêu cầu kết cấu lại thay đổi. Vì vậy, khoảng hở phải theo thiết kế khung, hướng dẫn của nhà sản xuất và khảo sát thực tế, không nên chọn một con số áp dụng cho mọi mái.
Với mái tôn, cần kiểm tra vị trí xà gồ, độ dày tôn, tình trạng vít và nguy cơ thấm. Với mái bê tông, cần xem lớp chống thấm, điểm neo và đường thoát nước. Mục tiêu là có thông gió hợp lý nhưng vẫn bảo đảm kết cấu, chống dột và khả năng bảo trì.
Đừng dùng lời hứa “lắp pin là nhà mát ngay” để chốt mua
Hiệu ứng che bóng có thể hỗ trợ giảm nhiệt trên mái, nhưng điện mặt trời không thay thế thiết kế chống nóng của công trình. Trần cách nhiệt, thông gió mái, cửa kính, hướng nắng và thiết bị điều hòa vẫn ảnh hưởng lớn đến nhiệt độ phòng. Người bán có trách nhiệm nên tách rõ hai mục tiêu: sản xuất điện và cải thiện tiện nghi nhiệt.
Nếu muốn kiểm chứng sau lắp đặt, có thể đo nhiệt độ trần hoặc không gian áp mái tại cùng vị trí, cùng khung giờ và điều kiện thời tiết tương đương. Không nên so một ngày mưa trước lắp với một ngày nắng sau lắp rồi kết luận.
Năm câu hỏi nên đưa vào biên bản khảo sát
- Mái hiện có chịu được khối lượng hệ thống và tải gió theo thiết kế không?
- Khoảng hở, hướng thoát khí nóng và đường bảo trì được bố trí thế nào?
- Điểm neo có ảnh hưởng lớp chống thấm hoặc bảo hành mái không?
- Dây DC, đầu nối và bộ cách ly được đặt tránh nước đọng, cạnh sắc và nguồn nhiệt chưa?
- Sau thi công sẽ nghiệm thu dột, độ chắc của khung và ảnh hưởng bóng che bằng cách nào?
Khi nào cần khảo sát kỹ hơn?
Mái tôn cũ, mái từng dột, nhà sát biển, khu vực gió mạnh hoặc có bồn nước và tum che bóng cần khảo sát kỹ trước khi báo giá. Đà Nẵng có mùa mưa và các đợt gió lớn, nên phương án khung và chống thấm quan trọng hơn việc cố lắp kín diện tích trống.
Nếu đang cân nhắc hệ thống, hãy yêu cầu báo giá ghi rõ loại mái, giải pháp khung, phạm vi chống thấm và hạng mục nghiệm thu. Tham khảo trang điện mặt trời mái nhà tại Đà Nẵng để chuẩn bị thông tin tải điện và hiện trạng mái trước khi khảo sát.
Nguồn kỹ thuật: Nghiên cứu “Effects of solar photovoltaic panels on roof heat transfer”; UC San Diego – Solar panels keep buildings cool.