“Máy tính trọn bộ” không phải lúc nào cũng có cùng phạm vi. Một báo giá rất thấp có thể chỉ gồm thùng máy, trong khi màn hình, bàn phím, chuột, Wi-Fi, hệ điều hành hoặc công giao lắp được tính riêng. Vì vậy, đừng so con số cuối cùng trước khi hai bên đã thống nhất chính xác những gì được giao, tình trạng mới hay đã qua sử dụng và bảo hành cho từng món.
Hỏi ngay: “trọn bộ” gồm thân máy hay cả bộ để sử dụng?
Hãy yêu cầu báo giá tách thành từng dòng. Phần thân máy cần ghi rõ CPU với mã đầy đủ và thế hệ, bo mạch chủ, dung lượng và số thanh RAM, ổ SSD, nguồn, vỏ máy, quạt và card đồ họa nếu có. Chỉ ghi “Core i5”, “RAM 16 GB” hoặc “SSD 512 GB” là chưa đủ để so sánh, vì khác model, chuẩn kết nối và chính sách bảo hành có thể tạo ra khác biệt lớn.
Tiếp theo là thiết bị để làm việc thực tế: màn hình, bàn phím, chuột, loa hoặc tai nghe, webcam, bộ thu Wi-Fi/Bluetooth và dây kết nối. Nếu nơi lắp không có cáp mạng, máy không có Wi-Fi tích hợp và báo giá không kèm bộ thu, chiếc máy hoàn chỉnh vẫn chưa thể vào mạng. Một câu hỏi rõ ràng nên là: “Số tiền cuối cùng để cắm điện, kết nối mạng và bắt đầu sử dụng là bao nhiêu?”
Hệ điều hành và phần mềm có bản quyền thế nào?
Cụm từ “cài Windows” không đồng nghĩa với đã có giấy phép sử dụng hợp lệ. Báo giá nên thể hiện máy không kèm hệ điều hành, kèm giấy phép phù hợp, hay chỉ hỗ trợ cài đặt theo giấy phép do khách hàng cung cấp. Với phần mềm văn phòng, đồ họa hoặc diệt virus cũng vậy: cần biết đó là bản quyền mua đứt, thuê bao, dùng thử hay hoàn toàn không nằm trong giá.
Không nên nhận mật khẩu tài khoản phần mềm do cửa hàng dùng chung cho nhiều khách. Tài khoản và giấy phép hợp lệ nên thuộc quyền quản lý của người mua hoặc doanh nghiệp mua máy. Nếu máy dành cho công việc, hãy lưu hóa đơn, khóa bản quyền và thông tin đăng nhập ở nơi có kiểm soát để dễ bàn giao sau này.
Những khoản nhỏ thường làm tổng giá thay đổi
Ngoài linh kiện chính, hãy xác nhận công lắp ráp, cập nhật BIOS nếu thật sự cần, cài trình điều khiển, giao hàng, đi dây, bộ chia điện, dây HDMI hoặc DisplayPort, đầu chuyển, thiết bị Wi-Fi và phí lắp tại chỗ. Không phải đơn vị nào cũng tính thêm các khoản này; điều quan trọng là chúng phải được ghi trước, thay vì chỉ xuất hiện khi giao máy.
Cũng cần phân biệt hàng mới, hàng đã qua sử dụng, hàng trưng bày hoặc linh kiện “renew”. Người bán nên ghi tình trạng ngay trên từng dòng sản phẩm, kèm thời hạn, nơi tiếp nhận bảo hành và số serial khi phù hợp. Một bộ máy có giá thấp nhờ dùng linh kiện cũ không nhất thiết là lựa chọn xấu, miễn là tình trạng được công khai và phù hợp với nhu cầu.
So cấu hình bằng tổng chi phí, không bằng một con số quảng cáo
Đặt hai báo giá cạnh nhau và đánh dấu bốn cột: đúng model, tình trạng, thời hạn bảo hành, phần đã bao gồm. Sau đó mới so tổng số tiền cần trả để đạt cùng khả năng sử dụng. Nếu một bên có màn hình, nguồn rõ model và hệ điều hành hợp lệ còn bên kia không có, hai mức giá chưa cùng mặt bằng.
Trước khi nhận máy, nên kiểm tra danh sách linh kiện trong hệ thống, dung lượng RAM và SSD, kết nối màn hình, âm thanh, USB, mạng, nhiệt độ khi chạy tác vụ và các phụ kiện bàn giao. Đối với linh kiện có serial, đối chiếu với phiếu bảo hành hoặc hóa đơn. Microsoft có trang giải thích các thuật ngữ phổ biến về máy tính và thiết bị, hữu ích khi đọc cấu hình.
Nếu đang lập danh sách mua, bạn có thể xem các nhóm linh kiện máy tính hiện có tại Truyền Sáng rồi yêu cầu xác nhận lại model, tình trạng và bảo hành trước khi chốt. Một báo giá tốt không nhất thiết rẻ nhất; nó giúp khách biết trước mình nhận gì và còn phải mua thêm gì.