Cách sử dụng bình chữa cháy an toàn bắt đầu từ việc đọc đúng nhãn bình và nhận biết loại đám cháy. Không nên chọn bình chỉ theo màu vỏ, tên gọi chung hoặc một con số đứng sau mã sản phẩm. Khi phát hiện cháy, hãy báo động cho người xung quanh, gọi 114, giữ lối thoát phía sau và chỉ dùng bình khi đám cháy còn nhỏ, có loại bình phù hợp và bạn có thể tiếp cận an toàn.
Đọc nhãn trước khi sử dụng bình chữa cháy
Trên nhãn cần đối chiếu ít nhất: loại chất chữa cháy, nhóm đám cháy phù hợp, khối lượng hoặc dung tích chất chữa cháy, hướng dẫn vận hành, cảnh báo an toàn, thông tin nhà sản xuất và tình trạng niêm phong. Các ký hiệu phải được hiểu theo tiêu chuẩn mà sản phẩm công bố; không nên suy từ một ký hiệu rời sang mọi hệ phân loại.
- Đám cháy loại A thường liên quan vật liệu rắn hữu cơ như gỗ, giấy, vải. Kim loại cháy không được xếp chung vào nhóm này.
- Đám cháy loại B liên quan chất lỏng cháy.
- Đám cháy loại C trong hệ ISO/EN dùng cho chất khí cháy. Thiết bị điện đang mang điện là một nguy cơ riêng cần xem đúng cảnh báo và phạm vi sử dụng ghi trên bình; không mặc định chữ C có nghĩa là cháy điện.
Các cụm như 13A, 89B là mức thử nghiệm dập cháy theo từng nhóm, không phải trọng lượng bình. Số 4 kg hoặc 8 kg trên tên một số bình bột thường chỉ khối lượng chất chữa cháy; tổng khối lượng khi mang thực tế còn gồm vỏ, van, vòi và các bộ phận khác.
Chọn loại bình theo nhãn và nguy cơ thực tế
Bình bột
Bình bột có thể được ghi BC hoặc ABC tùy công thức và kết quả thử của model. Chỉ dùng cho các nhóm đám cháy được ghi rõ trên chính nhãn bình. Bột có thể làm giảm tầm nhìn và để lại cặn, vì vậy cần cân nhắc môi trường sử dụng và phương án thoát nạn.
Bình CO2
Bình CO2 thường được dùng cho một số đám cháy chất lỏng và thiết bị điện theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Dòng khí rất lạnh có thể gây bỏng lạnh; không chạm tay trần vào loa phun kim loại khi đang xả. Không dùng trong không gian kín nếu việc xả khí có thể làm người sử dụng thiếu oxy hoặc mất lối thoát.
Bình gốc nước hoặc bọt
Phạm vi sử dụng phụ thuộc công thức và nhãn của từng model. Không tự suy rằng mọi bình bọt đều dùng được với thiết bị điện hoặc mọi loại chất lỏng cháy. Hãy kiểm tra biểu tượng, cảnh báo và hướng dẫn trên bình trước khi thao tác.
Trình tự xử lý khi phát hiện đám cháy nhỏ
- Báo động và gọi 114. Hướng dẫn người xung quanh rời khu vực, ưu tiên người già, trẻ em và người cần hỗ trợ.
- Đánh giá đường thoát. Chỉ tiếp cận khi luôn có đường lùi an toàn; không để khói, lửa hoặc vật cản nằm giữa bạn và lối ra.
- Đối chiếu nhãn bình. Kiểm tra nhóm đám cháy phù hợp, niêm phong, chốt an toàn, tình trạng bên ngoài và chỉ báo áp suất nếu model có đồng hồ.
- Làm đúng hướng dẫn in trên bình. Tháo chốt theo hướng dẫn của model, hướng vòi vào vùng cháy theo nhãn, bóp van và quét có kiểm soát. Khoảng cách sử dụng không có một con số chung cho mọi bình.
- Dừng và thoát ra khi không kiểm soát được. Nếu lửa lan nhanh, khói dày, bình không hoạt động hoặc lối thoát bị đe dọa, rời khu vực ngay và đóng cửa phía sau nếu có thể thực hiện an toàn.
Những thao tác không nên áp dụng chung cho mọi bình
- Không mặc định phải lắc mạnh bình trước khi dùng. Việc chuẩn bị và vận hành phải theo đúng nhãn hoặc tài liệu của model.
- Không tự tháo van, nạp lại, thử xả hoặc can thiệp bình chịu áp lực.
- Không dùng nước hoặc bình không có chỉ dẫn phù hợp với thiết bị điện đang mang điện.
- Không phun trực tiếp làm bắn tung chất lỏng cháy.
- Không tiếp tục chữa cháy khi khói, nhiệt hoặc quy mô đám cháy vượt khả năng kiểm soát.
Kiểm tra bình sau khi sử dụng và trong quá trình bảo quản
Bình đã xả dù chỉ một phần cần được đơn vị có năng lực kiểm tra và xử lý theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Trong quá trình bảo quản, cần theo dõi niêm phong, chốt, vòi, thân bình, dấu hiệu ăn mòn hoặc va đập và đồng hồ áp suất nếu có. Vị trí đặt bình phải dễ thấy, dễ lấy và không làm cản trở lối thoát.
Số lượng, chủng loại và vị trí trang bị cho từng công trình cần căn cứ hồ sơ, mức nguy hiểm cháy và quy chuẩn hiện hành. Không thể xác nhận một cơ sở đã đủ điều kiện chỉ từ số bình hoặc ảnh chụp.
Nguồn đối chiếu
- TCVN 7026:2025 – Bình chữa cháy xách tay, tính năng và cấu tạo.
- TCVN 7435-1:2004 – Lựa chọn và bố trí bình chữa cháy xách tay.
- ISO 7165:2017 – Portable fire extinguishers.
- Thông tin của Bộ Công an về QCVN 10:2025/BCA.
Truyền Sáng hỗ trợ đối chiếu nhãn, chủng loại và nhu cầu sử dụng thực tế tại Đà Nẵng. Nhận tư vấn các giải pháp sản phẩm thông minh.

