Điện mặt trời mái nhà cần được thiết kế phương án chống sét, tiếp địa và bảo vệ quá điện áp phù hợp, nhưng không phải công trình nào cũng mặc định phải gắn thêm một kim thu sét riêng ngay cạnh tấm pin. Giải pháp đúng phải dựa trên hệ thống chống sét hiện có, vị trí công trình, kết cấu mái, đường đi của cáp DC/AC và đánh giá kỹ thuật. Chỉ mua một thiết bị “chống sét” rồi lắp tùy ý có thể tạo cảm giác an toàn giả.
Truyền Sángtruyensang.vn
Chống sét trực tiếp và chống quá điện áp không phải một việc
Hệ thống thu sét trực tiếp gồm bộ phận thu sét, dây dẫn sét và tiếp địa, nhằm tạo đường dẫn dòng sét theo thiết kế. Trong khi đó, thiết bị bảo vệ quá điện áp lan truyền (SPD) giúp hạn chế xung điện có thể đi vào đường cáp khi có sét gần hoặc biến động điện áp. Điện mặt trời còn có cả phía DC từ tấm pin đến inverter và phía AC từ inverter vào tủ điện, nên việc chọn, phối hợp và đặt SPD phải đúng thông số và đúng sơ đồ.
Tiếp địa cũng không đơn giản là đóng một cọc riêng cho tấm pin. Khung kim loại, inverter, tủ điện và các phần dẫn điện cần được liên kết, nối đất và phối hợp đẳng thế theo thiết kế của công trình. Tự tạo nhiều điểm tiếp địa rời rạc mà không tính toán có thể làm xuất hiện chênh lệch điện thế khi có sự cố.
Khi nào cần xem xét hệ thống chống sét riêng?
Người khảo sát phải xem công trình đã có chống sét hay chưa, vùng bảo vệ hiện tại có bao phủ khu vực lắp pin hay không, chiều cao và vị trí mái, các công trình lân cận, đặc điểm giông sét, vật liệu mái và tiêu chuẩn áp dụng. Nếu đánh giá cho thấy hệ thống cũ không phù hợp, phương án có thể cần điều chỉnh hoặc bổ sung. Việc đặt kim thu sét quá gần tấm pin mà không kiểm tra khoảng cách an toàn, đường dẫn sét và liên kết đẳng thế không phải giải pháp nên tự làm.
EVN khuyến nghị khi phát triển điện mặt trời mái nhà cần chọn thiết bị rõ nguồn gốc, inverter và thiết bị bảo vệ phù hợp, đồng thời thực hiện đầy đủ yêu cầu về bảo vệ điện, chống sét, tiếp địa và an toàn công trình. Bài viết chính thức về điện mặt trời mái nhà và cơ chế mới nêu rõ nhóm yêu cầu này.
Báo giá cần tách những hạng mục nào?
- Khảo sát hệ thống chống sét và tiếp địa đang có; ghi nhận phạm vi công việc cần giữ, thay hoặc bổ sung.
- SPD phía DC và AC: model, cấp bảo vệ, điện áp làm việc, vị trí lắp và thiết bị bảo vệ đi kèm.
- Dây tiếp địa, đầu nối, thanh cái, hộp/tủ bảo vệ và phương án liên kết khung pin.
- Đường cáp DC/AC, ống hoặc máng bảo vệ, khoảng cách với dây dẫn sét và các tuyến điện khác.
- Đo kiểm, chạy thử, hồ sơ bàn giao và hướng dẫn kiểm tra sau mưa bão.
Nếu báo giá chỉ ghi một dòng “chống sét trọn bộ” mà không nêu thiết bị, vị trí và cách nghiệm thu, khách hàng khó biết đã mua những gì. Cũng không nên chọn SPD chỉ dựa vào giá hoặc kích thước bên ngoài; thông số phải phù hợp hệ thống và hướng dẫn của nhà sản xuất inverter.
Sau mưa bão nên kiểm tra gì?
Không lên mái khi còn mưa, gió mạnh hoặc khu vực ẩm ướt. Từ vị trí an toàn, hãy quan sát tấm pin có nứt, xô lệch hay bị vật thể va đập; khung và điểm liên kết có lỏng; dây, ống và đầu nối có bung; inverter, tủ điện hoặc pin lưu trữ có dấu hiệu nước vào, nóng bất thường, mùi khét hay cảnh báo. EVN cũng liệt kê các dấu hiệu này trong hướng dẫn kiểm tra điện mặt trời mái nhà sau mưa bão.
Nếu có cảnh báo, mùi khét, tiếng lạ hoặc dấu vết cháy, hãy tránh chạm vào thiết bị và gọi đơn vị chuyên môn. Không tự tháo đầu nối DC vì tấm pin vẫn có thể phát điện khi có ánh sáng, kể cả khi đã ngắt điện lưới.
Bạn có thể tham khảo nhóm điện mặt trời mái nhà tại Đà Nẵng của Truyền Sáng. Khi yêu cầu khảo sát, nên gửi ảnh mái, tủ điện, hệ thống chống sét hiện có và nhu cầu sử dụng để nhận phương án có phạm vi rõ ràng, thay vì chỉ hỏi “có gắn chống sét hay không”.